Viêm gan C có chữa được không? Những điều người bệnh cần biết khi phát hiện HCV

Viêm gan C có chữa được không? Những điều người bệnh cần biết khi phát hiện HCV

“Viêm gan C có chữa được không?” Đây thường là câu hỏi đầu tiên xuất hiện khi một người nhận được kết quả xét nghiệm liên quan đến virus viêm gan C (HCV).

Nếu bạn hoặc người thân vừa được thông báo có HCV, điều quan trọng là không nên quá hoang mang. Viêm gan C là bệnh có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng nếu nhiễm kéo dài, nhưng hiện nay viêm gan C là bệnh có thể điều trị và chữa khỏi bằng thuốc kháng virus tác động trực tiếp (DAA). Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết các thuốc DAA có thể chữa khỏi hơn 95% người nhiễm HCV.

Tuy nhiên, “có thể chữa khỏi” không có nghĩa là người bệnh nên tự mua thuốc về sử dụng. Việc xác định có thực sự đang nhiễm HCV hay không, đánh giá mức độ tổn thương gan và lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp vẫn cần được thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Viêm gan C là bệnh gì?

Viêm gan C là bệnh nhiễm trùng do virus viêm gan C (HCV) gây ra, chủ yếu ảnh hưởng đến gan.

HCV có thể gây viêm gan cấp tính và sau đó ở một số người tiến triển thành nhiễm HCV mạn tính. Nhiễm HCV mạn tính kéo dài có thể dẫn đến xơ gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan. WHO cho biết khoảng 30% người nhiễm HCV có thể tự loại bỏ virus trong vòng 6 tháng đầu mà không cần điều trị; phần còn lại có nguy cơ tiến triển thành nhiễm HCV mạn tính. 

Một vấn đề đáng lưu ý là viêm gan C thường không gây triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Vì vậy, một người có thể nhiễm HCV trong thời gian dài mà không biết mình mắc bệnh.

Viêm gan C có chữa được không?

Câu trả lời là: Có.

Đây là điểm quan trọng nhất mà người bệnh cần biết.

Khác với trước đây, điều trị viêm gan C hiện nay chủ yếu sử dụng các thuốc kháng virus tác động trực tiếp, gọi tắt là DAA (Direct-Acting Antivirals).

WHO khuyến cáo sử dụng các phác đồ DAA có tác dụng trên nhiều kiểu gen HCV cho người mắc viêm gan C mạn tính. CDC cũng cho biết điều trị bằng DAA đường uống có thể chữa khỏi hơn 95% trường hợp và thường có thời gian điều trị khoảng 8–12 tuần, tùy phác đồ và tình trạng của người bệnh.

Tuy nhiên, không nên hiểu con số này thành lời cam kết rằng mọi người bệnh đều sẽ đáp ứng giống nhau hoặc có thể tự lựa chọn một loại thuốc bất kỳ.

Khả năng chữa khỏi và phác đồ điều trị cụ thể cần được xác định dựa trên tình trạng của từng người bệnh.

Phát hiện HCV dương tính có đồng nghĩa với việc chắc chắn đang nhiễm virus không?

Không phải lúc nào cũng vậy.

Thông thường, quá trình xét nghiệm HCV được thực hiện theo hai bước.

Bước 1: Xét nghiệm kháng thể anti-HCV

Xét nghiệm anti-HCV giúp xác định một người đã từng tiếp xúc với virus viêm gan C hay chưa.

Nếu anti-HCV âm tính, thông thường người đó không có bằng chứng huyết thanh học của nhiễm HCV, mặc dù trong một số trường hợp đặc biệt bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm bổ sung.

Nếu anti-HCV dương tính, điều đó cho biết người đó đã từng nhiễm hoặc tiếp xúc với HCV, nhưng chưa đủ để khẳng định hiện tại virus vẫn còn trong cơ thể.

Bước 2: Xét nghiệm HCV RNA

Khi anti-HCV dương tính, xét nghiệm HCV RNA được sử dụng để xác định virus có đang hiện diện trong máu hay không.

WHO nhấn mạnh rằng xét nghiệm HCV RNA là bước cần thiết để xác nhận nhiễm HCV hiện tại và xác định nhu cầu điều trị. Lý do là một số người có thể tự loại bỏ virus nhưng kháng thể anti-HCV vẫn tồn tại và tiếp tục cho kết quả dương tính.

Vì vậy:

Anti-HCV dương tính ≠ chắc chắn đang có HCV hoạt động.

Người bệnh cần được đánh giá tiếp bằng xét nghiệm phù hợp.

Viêm gan C có triệu chứng gì?

Một trong những lý do khiến viêm gan C khó được phát hiện sớm là bệnh thường diễn biến âm thầm.

Khi có triệu chứng, người bệnh có thể gặp:

• Mệt mỏi.
• Chán ăn.
• Buồn nôn hoặc nôn.
• Đau bụng.
• Nước tiểu sẫm màu.
• Đau khớp.
• Vàng da hoặc vàng mắt.

Tuy nhiên, không có triệu chứng không có nghĩa là không nhiễm HCV. Nhiều người mắc viêm gan C không có biểu hiện rõ ràng, đặc biệt trong giai đoạn đầu.

Do đó, xét nghiệm có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát hiện bệnh.

Nếu không điều trị, viêm gan C có nguy hiểm không?

Có thể.

Một số người có thể tự loại bỏ HCV trong giai đoạn nhiễm cấp tính. Tuy nhiên, nếu virus tồn tại kéo dài và trở thành nhiễm HCV mạn tính, tổn thương gan có thể tiến triển theo thời gian.

WHO ước tính khoảng 15–30% người mắc HCV mạn tính có nguy cơ phát triển xơ gan trong vòng 20 năm. Xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan là những biến chứng nghiêm trọng liên quan đến nhiễm HCV mạn tính.

Điều này cũng giải thích vì sao phát hiện và điều trị HCV sớm có ý nghĩa quan trọng, thay vì chờ đến khi xuất hiện triệu chứng hoặc biến chứng ở gan.

Khi phát hiện HCV, người bệnh cần làm gì?

Nếu được thông báo có kết quả xét nghiệm liên quan đến HCV, người bệnh không nên tự kết luận tình trạng bệnh chỉ dựa trên một chỉ số xét nghiệm.

Có thể hình dung quá trình tiếp cận điều trị theo các bước:

Phát hiện anti-HCV → xác nhận HCV RNA → đánh giá tình trạng gan → đánh giá bệnh mắc kèm và thuốc đang sử dụng → lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp → theo dõi đáp ứng điều trị.

Hướng dẫn AASLD/IDSA yêu cầu đánh giá trước điều trị, trong đó có xác định tải lượng HCV RNA, đánh giá mức độ xơ hóa/xơ gan, xét nghiệm HBV và HIV, xem xét các thuốc đang sử dụng và đánh giá tương tác thuốc.

Vì vậy, không nên tự mua thuốc điều trị viêm gan C chỉ dựa vào kết quả anti-HCV dương tính.

Điều trị viêm gan C hiện nay bằng thuốc gì?

Các thuốc kháng virus tác động trực tiếp (DAA) là nền tảng của điều trị HCV hiện đại.

Một số phối hợp DAA có thể tác động trên nhiều kiểu gen HCV. Trong hướng dẫn điều trị đơn giản hóa của AASLD/IDSA dành cho người trưởng thành chưa từng điều trị, không xơ gan, một trong các phác đồ được khuyến nghị là sofosbuvir 400mg/velpatasvir 100mg trong 12 tuần.

Tuy nhiên, đây không phải là hướng dẫn để người bệnh tự mua thuốc và tự điều trị.

Lựa chọn phác đồ có thể thay đổi tùy tình trạng xơ gan, tiền sử điều trị HCV, thai kỳ, bệnh lý đi kèm, các thuốc đang sử dụng và những yếu tố chuyên môn khác. Ví dụ, hướng dẫn AASLD/IDSA có những nhóm người không thuộc diện điều trị đơn giản hóa và cần được đánh giá theo các khuyến cáo riêng.

Điều trị khỏi viêm gan C có nghĩa là gì?

Trong điều trị HCV, “chữa khỏi về mặt virus học” thường được xác định bằng việc HCV RNA không còn phát hiện được sau khi hoàn thành điều trị, theo thời điểm đánh giá được khuyến cáo.

Ví dụ, hướng dẫn AASLD/IDSA khuyến nghị kiểm tra HCV RNA định lượng từ 12 tuần trở lên sau khi hoàn thành điều trị để xác nhận đáp ứng virus học bền vững (SVR).

Điều này rất quan trọng vì:

Cảm thấy khỏe hơn không phải là tiêu chí duy nhất để xác định đã loại bỏ HCV.

Người bệnh cần được đánh giá bằng xét nghiệm theo hướng dẫn của bác sĩ.

Chữa khỏi HCV rồi có bị nhiễm lại không?

Có thể.

Điều trị thành công giúp loại bỏ nhiễm HCV hiện tại nhưng không tạo ra miễn dịch bảo vệ suốt đời. Người đã từng điều trị khỏi vẫn có thể bị tái nhiễm nếu tiếp tục tiếp xúc với nguồn lây.

WHO khuyến cáo phòng ngừa tiếp xúc với máu có nhiễm HCV; CDC cũng nhấn mạnh việc tư vấn giảm nguy cơ tái nhiễm sau điều trị.

Hiện nay chưa có vaccine phòng viêm gan C.

Người bệnh cần lưu ý gì sau khi phát hiện viêm gan C?

1. Không tự ý mua thuốc điều trị

Thuốc điều trị HCV cần được lựa chọn dựa trên tình trạng cụ thể của người bệnh.

2. Cung cấp cho bác sĩ danh sách tất cả thuốc đang sử dụng

Điều này bao gồm thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thực phẩm bổ sung và sản phẩm thảo dược.

Một số thuốc có thể gây tương tác với thuốc DAA. Hướng dẫn AASLD/IDSA yêu cầu đánh giá tương tác thuốc trước khi bắt đầu điều trị.

3. Kiểm tra tình trạng gan

Người bệnh cần được đánh giá mức độ tổn thương gan và tình trạng xơ gan nếu có, vì đây là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn và theo dõi điều trị.

4. Đánh giá viêm gan B và HIV khi cần thiết

CDC khuyến nghị đánh giá nguy cơ và xét nghiệm HBV, HIV trong quá trình chăm sóc người mắc HCV.

5. Hạn chế rượu bia

Người mắc bệnh gan nên trao đổi với bác sĩ về việc sử dụng rượu bia. WHO cũng khuyến nghị người mắc HCV tránh rượu và duy trì cân nặng phù hợp để hỗ trợ sức khỏe gan.

Vậy phát hiện viêm gan C bạn cần làm gì?

Đây có lẽ là thông tin quan trọng nhất người bệnh cần ghi nhớ.

Viêm gan C từng là một bệnh nhiễm virus khó điều trị hơn nhiều so với hiện nay. Nhưng với sự phát triển của thuốc kháng virus tác động trực tiếp, phần lớn người mắc HCV có thể được chữa khỏi nếu được chẩn đoán và điều trị phù hợp. WHO cho biết DAA có thể chữa khỏi hơn 95% người nhiễm HCV.

Điều quan trọng không phải là hoang mang khi nhìn thấy kết quả xét nghiệm, mà là xác định chính xác mình có đang nhiễm HCV hay không, đánh giá tình trạng gan và tiếp cận phác đồ điều trị phù hợp.

Kết luận

Viêm gan C có chữa được không? Câu trả lời là có.

Ngày nay, các thuốc kháng virus tác động trực tiếp đã làm thay đổi đáng kể việc điều trị HCV. Nhiều người bệnh có thể đạt được đáp ứng virus học bền vững sau một liệu trình điều trị phù hợp.

Tuy nhiên, mỗi người bệnh có tình trạng sức khỏe khác nhau. Không nên dựa vào một bài viết trên internet để tự chẩn đoán hoặc tự lựa chọn thuốc.

Nếu bạn vừa có kết quả anti-HCV dương tính, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc cơ sở y tế để được thực hiện các xét nghiệm cần thiết, đặc biệt là xét nghiệm HCV RNA và đánh giá tình trạng gan.

Mỗi người có một tình trạng sức khỏe và nhu cầu chăm sóc khác nhau. Vì vậy nếu anh chị có bất kỳ băn khoăn nào đừng ngần ngại tìm đến sự tư vấn từ người có chuyên môn.

Nhà Thuốc Đất Việt luôn sẵn sàng đồng hành, giải đáp những thắc mắc và hỗ trợ phù hợp với nhu cầu của từng người.

Cần tư vấn gọi ngay hotline Nhà Thuốc Đất Việt: 0972 336 686

Hãy chủ động tìm hiểu thông tin và chăm sóc sức khỏe đúng cách ngay từ hôm nay- bởi sự quan tâm đúng lúc luôn là món quà quý giá dành cho chính mình. 

Mọi thông tin được chia sẻ trong bài viết này đều mang tính chất tham khảo. Việc lựa chọn thuốc và phác đồ điều trị và thời gian sử dụng cần được thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ có chuyên môn.